БАЯНХОНГОР: Сүүлийн 35 жилд усны гадаргын хэмжээ хэлбэлзэж байна

ОРОН НУТГИЙН МЭДЭЭ | БАЯНХОНГОР
Мөнхзул.Б
munkhzul@montsame.mn
2026-03-23 15:13:31
Баянхонгор, 2026 оны гуравдугаар сарын 23 /МОНЦАМЭ/. Баянхонгор аймгийн Баацагаан сумын нутаг дахь Олон нуурын хөндийд оршдог Бөөнцагаан нуур нь тухайн бүсийн хамгийн том нуур юм.


Бөөнцагаан нуур нь 252 км.кв талбайг хамарч, 24 км урт, 19.0 км өргөн, 81 км урт эргийн шугамтай. Эрэг орчим нь намхан, элсэрхэг бөгөөд умард болон зүүн хэсгээрээ эртний нуурын гаралтай олон эгнээ далан, зээг ажиглагддаг онцлогтой.


Бөөнцагаан нуур нь тектоник гаралтай бөгөөд хур тунадас, гадаргын болон гүний урсцаар тэжээгддэг. Говийн хуурай, халуун уур амьсгалын нөлөөгөөр ус нь дулаан хуримтлуулж, зуны улиралд гадаргын температур 22-24°C, харин хаврын эхэн сард 12-13°C орчим байдаг.

Нуур жил бүрийн 12 дугаар сараас 4 дүгээр сарын сүүл хүртэл хөлддөг бөгөөд усны тунгалаг байдал нь улирлаас хамааран зундаа 2.0-2.5 м, өвөлдөө 4-5 м хүрдэг байна.


Сүүлийн 35 жилийн хугацаанд хиймэл дагуулын зурагт тулгуурлан хийсэн судалгаагаар нуурын усан гадаргын талбай 234.2–252.0 км.кв-ын хооронд хэлбэлзэж байгаа юм. Ялангуяа 2015–2018 онд усны хэмжээ хамгийн багадаа хүрч, 234 км.кв болж буурсан нь бүс нутгийн уур амьсгал, усны нөөцийн өөрчлөлтийг илтгэж байна хэмээн Бөөнцагаан - Орог нуурын сав газрын захиргаанаас мэдээлэв.

Бөөнцагаан нуур нь говийн бүсийн усны горим, уур амьсгалын өөрчлөлтийг илэрхийлэх чухал экологийн индикатор юм. Баянхонгор аймаг дахь нууруудын хөндийн хамгийн том, давст нуур болох тус нуур хангайн нурууны өмнөд хажуугаас эх авч урсах Байдраг гол цутгах боловч гадагш гарах урсгалгүй.


Нууруудын хөндий дэх бусад нууртай хамт (Таацын цагаан нуур, Адгийн цагаан нуур, Орог нууруудтай) Рамсарын конвенцид бүртгэгдсэн ус намгархаг газар. Нуурын эрэг нь намхан элсэрхэг хөрстэй, хаяа нутгийн өвс ургамал бүхий намгаас тогтдог.


Бөөнцагаан нуурын ус гидрокарбонат, сульфат, хлорын ангин, кальцинатри, магни бүлэгт хамаарагдахаас гадна шүлтлэг орчинтойд тооцогдоно. Энэ нуурыг алсаас харахад цагаан өнгөтэй харагддаг учраас Бөөнцагаан нуур хэмээн нэрлэсэн түүхтэй.


Тус нуурт 96 зүйлийн шувууд хуран цугладаг бөгөөд Монгол Улсад урсдаг нийт нуурын хамгийн том талбайтай нууруудын эхний аравт ордог байна.
Related news
‘Billions of Trees Expo’ Running at Central Stadium 10 hours
Shurentsetseg Secures Mongolia’s Second Medal 11 hours
Plant-Based Product Exports Reach 183,500 Tonnes in One Year 1 day
11.2 Million Livestock Have Given Birth Nationwide 1 day
Blue Zone Registration Open on May 1st 2 days
Young Entrepreneur: True Professionalism Comes from Doing One Thing Well 2 days
Mongolian Saiga Population Recovers to 28,000 2 days
Rawhide Products Being Exported to China 2 days
Munkhtamir Batbayar: 'Steppe Agenda' to Turn Targets Into Action 2 days
Members of Parliament Attend 152nd IPU Assembly 3 days
‘Colors of White Rock’ Selected at Tribeca Film Festival 3 days
Mongolian Film Days Held in Busan 3 days
Mongoljin Wins Bronze Medal at 6th Asian Beach Games 3 days
SDMWA to Work with Germany’s SPD Women 3 days
Meat Export Revenue Reaches USD 345.3 Million 3 days
Asian Beach Games 2026 Open 3 days
‘Altan Bers 2026’ Champions Awarded 3 days
Chinggis Khaan Museum to Cooperate with Kazakh Institute of History 3 days
‘Beautiful Country Mongolia’ Concert Held for the First Time in Astana 3 days
Artist Amarsanaa Presents Fifth Solo Exhibition “FIFTY” 3 days
Businesses Sign Agreements Worth Over USD 20 Million 3 days
‘Mongolia Through the Eyes of Irkutsk Artists’ Exhibition Opens 3 days
‘Felt Wonders–New Voice’ Exhibition Opens 3 days
Indoor Air Quality Standard Adopted to Protect Children’s Health 3 days
Mongolia Presents Three Environmental Initiatives at Astana Summit 4 days
Kazakhstan Aims to Become a Regional Digital Hub by 2029 4 days
Government Reviews Economic Risks Amid Rising Fuel Prices 4 days
Ulaanbaatar and UNICEF Launch Joint Project on Child Health and Bullying Prevention 4 days
Amnesty International: 2025 A Year of Deterioration in Human Rights 4 days
Tsetsentsolmon: ‘My Grandpa’s Work Laid the Foundation for National Identity Revival of the Democratic Era’ 4 days
Public-Private Partnership to Be Expanded in Preschool Education 4 days
First Przewalski’s Foal of the Year Born in Khomiin Tal 4 days
Cabinet Suspends Tuul Expressway Project Amid Public Concerns 4 days
Chairman of Mazhilis Pays Courtesy Call on President Khurelsukh 5 days
Eastern Region Forecast to Receive Low Precipitation 5 days
Mongolia, Kazakhstan Sign 18 Cooperation Documents in Various Fields 5 days
Local Election Law Amendment Bill Submitted to Parliament 5 days
President Khurelsukh Arrives in the Republic of Kazakhstan for a State Visit 5 days
Presidents of Mongolia and Kazakhstan Deliver Statements to Media 5 days
Presidents of Mongolia and Kazakhstan Hold Official Talks 5 days
Bank of Mongolia Signs Memorandum of Cooperation with the National Bank of Kazakhstan 5 days
President Tokayev Welcomes President Khurelsukh 5 days
A 61-Year-Old Mind Sports Athlete 5 days
‘Dunjingarav-2026’ Spring Horse Racing Event to Be Held on May 1 5 days
One Billion Trees Expo to Open Ahead of Planting Campaign 5 days
Working Group Visits Paris to Repatriate Dinosaur Fossils 5 days
Waste Animal Bones Processed into Organic Fertilizer, Feed, and Raw Material for Aviation Diesel Fuel 5 days
Speaker Instructs Council to Draft Civil Service Law Reforms 6 days
Official Website of the UN Convention COP17 Launched 6 days
Honored Athlete Ser-Od Bat-Ochir Finishes 54th at Boston Marathon 6 days
Draft Revised Law on State Aviation Submitted 6 days
Calligraphy, Art Exhibition Opens for International Chinese Language Day 6 days
President Khurelsukh Arrives in Kazakhstan for State Visit 6 days
Strength of Boxing and Gentle Rhythm of Yoga Bring Balance to My Heart 6 days
Interest Expressed in Cooperation on Environment Sustainability 6 days
Public-Private Partnership Week Highlights Investment Opportunities 6 days
UN Resident Coordinator Jaap van Hierden Visits the Korean Visa Application Center 6 days
President Khurelsukh Departs for State Visit to the Republic of Kazakhstan 6 days
Total Turnover of Mongolia’s Securities Market Reaches MNT 269.5 Billion in the First Quarter of 2026 6 days
UB Food Festival Serving 18 International Cuisines 7 days
Russia to Supply Discounted Aviation Fuel 7 days
‘The Unopened Letter’ Competing in Moscow Film Festival 7 days
Mongolia Crowned Asian Judo Mixed Team Champion 7 days
This Week in Mongolia 7 days
Governor of the Bank of Mongolia Narantsogt Sanjaa Participates in the IMF – World Bank Spring Meetings 9 days
Environment Minister Discusses Progress of “Eternal Mongolia” PFP Initiative 9 days
Mongolian Representative Addresses UN Population Commission Session 9 days
Mongolia’s Ambassador Presents Credentials to Kazakhstan’s President 9 days
President Khurelsukh to Pay State Visit to Kazakhstan 9 days
Prime Minister Meets Newly Appointed Ambassadors 10 days
MONTSAME News Agency, C.P.O Box 1514, B.Jigjidjav St-8, Chingeltei dist, Ulaanbaatar-15160, Mongolia, info@montsame.gov.mn
MONTSAME News Agency ©2026