ЗАВХАН: Хүннүгийн язгууртны булшнаас олдсон хүрэл бүсний арал
ОРОН НУТГИЙН МЭДЭЭ | ЗАВХАН
Улиастай, 2026 оны хоёрдугаар сарын 25 /МОНЦАМЭ/. Завхан аймгийн музейн сан хөмрөгт Хүннүгийн үеийн олон үнэт ховор дурсгал хадгалагдаж байна. Үүний нэгэнд Алдархаан сумын Ямаан ус хэмээх газраас илрүүлсэн Хүннүгийн язгууртны бүлэг дурсгалын 61 дүгээр булшнаас олдсон хүрэл бүсний арал багтдаг.
Дөрвөлжин хэлбэртэй, цутгамал хүрлээр урласан уг бүсний арал нь урд нүүрэн дээрээ хоёр буур ноцолдож буй дүрслэлийг товойлгон хийснээрээ онцлог.
Мал, амьтны зан ааш, төрх байдлыг уран нарийн дүрсэлсэн нь Хүннүгийн үеийн гоёл чимэглэлийн урлагийн түвшин хэр байсныг тодорхой харуулдаг. Ямаан усны дурсгалт газрын 61 дүгээр булш нь 23×24 метр хэмжээтэй, зүүн талдаа гурван дагуул булш, хойд хэсэгтээ зургаан хос зураастай, 12 метр урт үүдэвчтэй, дөрвөлжин хашлага чулуун дараас бүхий томоохон байгууламж юм.
Тус булшнаас өрнө, дорнын соёлын үнэт өвд тооцогдох утлагын сав, сац маягийн модон эдлэл, гоёмсог хээ чимэглэл бүхий сүйх тэрэгний тэвш, Ромын шилэн аяганы хагархай зэрэг язгуур угсаа, нийгмийн өндөр зэрэглэлийг илтгэх олдворууд илэрсэн тухай Нэгэн зууны зурагт шастир номд дурдсан байдаг. Эдгээр нь Хүннүгийн язгууртан дээдэс соёл иргэншлийн өндөр түвшинд хүрснийг харуулж байна.
Хүннүгийн үед тэмээний буур ноцолдох буюу орооны үеийн хүч чадал, эр зоригийг бэлгэдэн дүрслэх нь сүр хүч, эрх мэдлийн илэрхийлэл байжээ. Иймээс 61 дүгээр булшнаас илэрсэн хүрэл бүсний арал нь тухайн язгууртан хүний нийгэмд эзлэх байр суурь, сүр жавхланг бэлгэдсэн гоёл чимэглэлийн чухал дурсгал. Энэхүү олдвор нь Хүннүгийн үеийн соёлын олон талт байдлыг олон нийт, ялангуяа хүүхэд залууст таниулан сурталчлахад чухал хувь нэмэр оруулж байгааг Завхан аймгийн музейгээс мэдээллээ.
